Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığı’nın hazırladığı 15 yaş altına toplumsal medya yasağı öngören yasal düzenlemenin taslağına DW Türkçe’den Alican Uludağ ulaştı.
Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığı’nın, taslakla ilgili bugün TBMM’de AK Parti Kümesi idaresine sunum yapacağı öğrenildi.
Dört unsurluk taslakla, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Kabahatlerle Uğraş Edilmesi Hakkında Kanun’da değişiklikler öngörülüyor.
Değişikliğin en değerli hususu, 15 yaş altına toplumsal medya yasağı getirilmesi. Taslak yasalaşırsa 15 yaşını doldurmamış çocuklar, toplumsal medya kullanamayacak.
Bu kapsamda Kanun’un Ek 4’üncü hususunun 7’nci fıkrasına, “Sosyal ağ sağlayıcı, on beş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaz ve bu hizmetin sunulmaması konusunda yaş doğrulama dahil gerekli önlemleri almakla yükümlüdür” kararı ekleniyor.
15 yaş üstüne ebeveyn denetimi
Sosyal ağ sağlayıcının, 15 yaşını doldurmuş çocuklara mahsus ayrıştırılmış hizmet sunma konusunda da gerekli önlemleri alacağı belirtiliyor. Taslakla, toplumsal ağ sağlayıcılarına “ebeveyn denetim araçları” oluşturma yükümlülüğü de getiriliyor. Bu düzenlemeyle, ebeveynlerin çocukların toplumsal ağları kullanma mühletini yönetebilecek.
Ek Husus 4’e, bu kapsamda şu fıkra ekleniyor:
“Sosyal ağ sağlayıcı; açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn denetim araçları sağlar. Ebeveyn denetim araçları; a) Hesap ayarlarının denetim edilmesine, b) Satın alma, kiralama ve fiyatlı üyelik üzere fiyata dayalı süreçlerin ebeveyn müsaadesine yahut onayına tabi kılınmasına, c) Kullanım müddetinin izlenmesi ve bu müddetin sonlandırılmasına, ait düzenekleri içerir.”
Dijital oyunlara da yaş kriteri ve sıkı denetim
Taslakla, internet üzerinden dağıtılan, oynanan yahut güncellenen dijital oyunların denetim altına alınmasına ait yeni düzenleme yapılıyor.
Bu kapsamda yasaya “oyun sağlayıcı” ve “oyun dağıtıcı” kavramları ekleniyor.
Dijital oyunlar için kanunda “Ek Unsur 5” ismi altında yeni bir unsur tesis edilecek. Buna nazaran, oyunları üreten oyun sağlayıcı oyunları yaş kriterlerine nazaran derecelendirmekle yükümlü olacak.
Yeni düzenlemede, oyunların dağıtılmasını yahut oynanmasını sağlayan “oyun dağıtıcı”nın yordamına uygun olarak derecelendirilmeyen oyunları sunamayacağı belirtildi. Oyun dağıtıcı, yöntemine uygun olarak derecelendirilmeyen içerikleri çıkarmak zorunda olacak.
Dijital oyunlara ebeveyn kontrolü
Oyun dağıtıcıya, oyunlar için de ebeveyn denetimi yükümlülüğü getiriliyor.
Oyun dağıtıcının; açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn denetim araçları sağlayacağı belirtilen taslak hususta, bunun sonları şöyle anlatıldı:
“Ebeveyn denetim araçları; a) Hesap ayarlarının denetim edilmesine, b) Satın alma, kiralama ve fiyatlı üyelik üzere fiyata dayalı süreçlerin ebeveyn müsaadesine yahut onayına tabi kılınmasına, c) Kullanım müddetinin izlenmesi ve bu mühletin sonlandırılmasına, ait düzenekleri içerir.”
Oyun dağıtıcılarına yönelik düzenleme
Taslağa nazaran, Türkiye’den günlük erişimi yüksek olan yurt dışı kaynaklı oyun dağıtıcıları, yasal yükümlülüklerini yerine getirmek için Türkiye’de temsilci bulundurmak zorunda olacak. Temsilci bilgileri Bilgi Teknolojileri ve Bağlantı Kurumu’na (BTK) bildirilecek ve kamuya açıklanacak.
BTK, oyun ve toplumsal ağ sağlayıcılarından kurumsal yapı, algoritmalar ve bilgi sürece sistemleri dahil her türlü bilgiyi talep edebilecek; şirketler bu bilgileri 5 gün içinde sunmakla yükümlü olacak.
Ayrıca dijital oyunların yaş kriterlerine nazaran derecelendirilmesi ve kurallara ahenk, BTK yönetmeliğiyle belirlenecek.
Yükümlülüklerini yerine getirmeyen oyun dağıtıcılarına 1-30 milyon TL’ye kadar para cezası uygulanabilecek, ihlal sürerse internet bant genişliği evvel yüzde 50, sonra yüzde 90’a kadar daraltılabilecek.
Yükümlülük yerine getirildiğinde cezaların sırf dörtte biri tahsil edilecek ve bant daraltma sona erecek.
Taslak, toplumsal ağ sağlayıcıları ve oyun dağıtıcılarına risk değerlendirmesi yapma ve bunu BTK’ya bildirme zaruriliği getiriyor. BTK, riskli görülen hizmetler için kısmi yahut tam durdurma ve hizmet sunumunun değiştirilmesi üzere önlemler aldırabilecek.
Bir saat içinde içerikler çıkarılmak zorunda
Taslak, toplumsal ağ sağlayıcılarına, “gecikmesinde sakınca bulunan haller” kapsamında verilen içerik çıkarma yahut erişim engelleme kararlarını en geç bir saat içinde uygulama mecburiliği getiriyor.
Bu kararlar, ömür hakkı, can ve mal güvenliği, ulusal güvenlik, kamu nizamı, kabahatlerin önlenmesi yahut genel sıhhatin korunması üzere acil durumlar için alınabiliyor.
Özellikle Türkiye’den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan toplumsal ağ sağlayıcıları, bu tıp kararları derhal ve en geç bir saat içinde yerine getirmek zorunda olacak.
Ayrıca, kelam konusu içeriklerin kendi platformlarında tekrar yayımlanmaması için yapay zeka ve otomatik sistemler dahil gerekli tüm tedbirleri almak da şirketlerin yükümlülüğü olacak.