Suriye’de 8 Aralık 2024’te eski rejimin yıkılmasıyla Türkiye’nin ticari ilgileri yeni boyuta taşındı. Birtakım gümrük hudut kapıları tekrar yolcu geçişine açılırken kimilerinde da yoğunluk yaşandı.
Bu kapsamda, geçen yıl iki ülke ortasında ağır diplomatik görüşmeler gerçekleşirken iş insanlarının temas trafiği de arttı.
Türkiye’nin Suriye’ye ihracatı geçen yıl bir evvelki yıla kıyasla yüzde 69,6 artarak 2,5 milyar doları aştı. Bunun yaklaşık 700 milyon dolarını hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri dalı oluşturdu.
Ticaretteki artışın yanı sıra Türkiye’den Suriye’ye açılan 8 aktif gümrük kapısında da hareketlilik yaşandı. Kara hudut kapılarından geçen yolcu sayısı 2025’te 2,3 milyona yaklaştı. Bunlardan 1 milyon 350 binini Türkiye’den çıkış yapanlar oluşturdu.
İş insanları bu hareketliliğin 2026’da da devam etmesini, ticaretin yeni boyut kazanmasını öngörüyor.
“Olumlu gelişmeler, ticari bağlantılara de güçlü halde yansıyor”
Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-Suriye İş Konseyi Başkanı Mahsum Altunkaya, AA muhabirine, Suriye’de siyasi dönüşüm yaşanmasının ve milletlerarası yaptırımların gevşetilmesinin iki ülke ticari bağlarında ivme oluşturduğunu söyledi.
Türkiye’nin gerek coğrafik yakınlığı gerekse tarihi ve ekonomik bağları sayesinde Suriye’deki süreci yakından takip eden ülkelerin başında geldiğini vurgulayan Altunkaya, “Türkiye, Suriye’nin tekrar yapılanma ve kalkınma sürecinde en değerli ve yapan destekçilerinden biri olarak öne çıkıyor. İkili bağlantılarda kaydedilen bu olumlu gelişmeler, doğal olarak ticari ilgilere de güçlü bir formda yansıyor. Türkiye ile Suriye ortasındaki karşılıklı ticaret hacmi her geçen gün artıyor, firmalarımız açısından daha öngörülebilir, inançlı ve sürdürülebilir bir ticaret ortamı oluşuyor.” dedi.
Altunkaya, Türkiye’nin Suriye’ye ihracatının geçen yıl bir evvelki yıla kıyasla yüzde 69,6 artarak güçlü bir yükseliş sergilediğine dikkati çekti.
İhracatta birçok dalda çift haneli büyüme görüldüğüne işaret eden Altunkaya, “Bu tablo, Türk ihracatçısının Suriye pazarına tekrar güçlü halde yöneldiğini açıkça gösteriyor. Elbette bu artışın sürdürülebilirliği, alandaki siyasi ve ekonomik istikrarın güçlenmesiyle direkt temaslıdır.” diye konuştu.
İhracatta öne çıkan sektörler
Altunkaya, kelam konusu ihracat artışında bilhassa temel gereksinimlere ve yine yapılanma sürecine direkt hitap eden bölümlerin öne çıktığını belirterek, şu değerlendirmede bulundu:
“Başta hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri bölümü olmak üzere, besin kümesi Suriye pazarında ehemmiyetini müdafaaya devam etmektedir. Hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri bölümü, Suriye’ye ihracatta önder bölüm olup 2025’te yaklaşık yüzde 35’in üzerinde artış kaydetti. 2025 yılı dataları, hem besin arz güvenliğine yönelik bölümlerin hem de tekrar imar ve endüstriye dönük bölümlerin Suriye ticaretinde belirleyici hale geldiğini ortaya çıkarıyor.”
Kimyevi hususlar, elektrik-elektronik, su eserleri ve hayvansal mamuller, mobilya, kağıt ve orman eserleri üzere bölümlerde de yüzde 60-80 bandında artışların görüldüğüne işaret eden Altunkaya, makine ve aksamları, dokuma ve ham hususları, demir ve demir dışı metaller, iklimlendirme endüstrisi ve madencilik eserlerinin de ihracatta öne çıktığını söyledi.
“Kazan-kazan modeliyle hareket etmek istiyoruz”
Altunkaya, Suriye’de uzun yıllardır kapalı kalan gümrük kapılarının açıldığına dikkati çekerek, “Bu durum, gerek Suriyeli konuklarımızın ülkelerine dönüşü gerekse de iki ülke ortasındaki ticari münasebetlerin geliştirilmesi açısından son derece olumlu oldu.” dedi.
İçişleri Bakanlığı verilerine göre Aralık 2024-Aralık 2025 periyodunda 600 bin civarında Suriyelinin, Göç Yönetimi Başkanlığı uyumunda istekli, inançlı ve nizamlı biçimde ülkelerine döndüğünü belirten Altunkaya, “Son günlerde de Suriye’de çok hareketli günler yaşanıyor. Suriye hükümeti tüm ülkede denetimi sağlıyor. Önümüzdeki devirde Türkiye’de yaşayan Suriyelilerin istekli dönüşlerinin artmasını bekliyoruz.” tabirlerini kullandı.
Altunkaya rejim değişikliğiyle Suriye’de yeni periyoda girildiğini hatırlatarak, şunları kaydetti:
“Her geçen gün Suriye’de huzur ve istikrar artıyor, işler biraz daha yoluna giriyor. Rejim değişikliğiyle birlikte Suriye ile olan ticaretimizde büyük artış sağlandı. Önümüzdeki devirde Suriye ile ülkemiz ortasındaki ticaretteki artışın daha da hızlanmasını bekliyoruz. Güvenlik telaşları her geçen gün azalıyor. Suriye’de güvenlik kaygılarının büsbütün ortadan kalkmasıyla iki ülke ortasındaki ticari ve toplumsal alakalar yeni bir boyut kazanacak. Gelecekte Suriye ile yalnızca ticaret yapmayacağız, yatırımcılarımız da Suriye’ye gidecek. Sanayi alanında yapacağımız yatırımlarla Suriye’nin kalkınmasına, huzura kavuşmasına daha fazla katkı sağlayacağız. Suriye’de huzur arttıkça, beşerler aş ve iş buldukça Türkiye’de yaşayan Suriyeli konuklarımız ülkelerine dönme konusunda daha da istekli olacak. Suriye ile münasebetlerimizi yalnızca ticaret yapmak, para kazanmak manasında düşünmüyoruz. Öncelikle, ‘kazan-kazan’ modeliyle hareket etmek istiyoruz. Suriye’nin tekrar imarında, kalkınmasında faal bir halde rol alarak, bu ülkenin huzur ve refahın merkezi haline gelmesine katkı sunmak istiyoruz.”