Kamu Denetçiliği Kurumunun (Ombudsmanlık) 26/11/2025 tarih ve 2025/15673-S.25.22123 sayılı kararında aşağıdaki açıklamalara yer verilmiştir.
I. BAŞVURANIN ARGÜMAN VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle;
1.1. OKÜ İlahiyat Fakültesi tarafından dört yıldır süregelen bir formda gözetmenlik vazifesi verildiğini, fakültede biri takımlı, öbürleri fiyatlı olmak üzere üç öğretim vazifelisi ile altı araştırma vazifelisi bulunmasına karşın doçent unvanı taşıyan kendisine sistemli olarak gözetmenlik vazifesi tevdi edildiğini, öğretim görevlilerinden ise sırf birine vazife verildiğini ve başkalarına bu vazifenin verilmediğini, bu durumun eşitlik ve hakkaniyet prensiplerine muhalif olduğu üzere Anayasa’nın 18. unsurunda düzenlenen angarya yasağına da karşıtlık teşkil ettiğini, Rektörlük bünyesindeki öbür fakültelerde kâfi sayıda araştırma vazifelisi bulunması halinde doçent yahut profesör unvanlı öğretim elemanlarına sınav görevi verilmediğini, ilahiyat fakültesinde imtihan ve ders işleyişine dair bir yönergenin bulunmadığını,
1.2. Fiyat ödemesi yapılmayan imtihan gözetmenlik misyonlarında öğretim elemanlarının idari misyonları olup olmadığına bakılmaksızın keyfi atamalar yapılırken, fiyatlı imtihanlar olan ÖSYM tertiplerinde birebir şahısların vazife aldığını, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi ile Toplum Bilimleri Fakültesi üzere öbür fakültelerde doçent ve profesörlere gözetmenlik vazifesi verilmediği halde sırf İlahiyat Fakültesi’nde bu uygulamanın sürdürülmesinin eşitsizlik yarattığını argüman ve söz ederek Osmaniye Korkut Cet Üniversitesi’nin başka fakültelerinde yapılan gözetmenlik görevlendirme listelerinin ve 65 yaş üzerindeki öğretim elemanlarına, idari misyonu bulunan akademisyenlere yahut fiyatlı ders veren öğretim görevlilerine gözetmenlik misyonu verilmemesini öngören rastgele bir açık düzenlemenin bulunup bulunmadığının incelenmesini ve İlahiyat Fakültesinde yapılan uygulamanın idari ve hukuksal istikametten değerlendirilmesini talep etmektedir.V. KIYMETLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Tarafından Değerlendirme
8. Başvuran özetle; Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi (OKÜ) İlahiyat Fakültesinde yürütülen imtihan gözetmenlik görevlendirmelerinin yöntemsiz ve eşitsiz yapıldığını, fakültede doçent unvanlı kendisine düzenli olarak gözetmenlik verilirken öbür öğretim elemanlarına (ücretli/kadrolu öğretim vazifelileri ve araştırma görevlileri) emsal görevlendirmeler yapılmadığını, bu uygulamanın eşitlik ve hakkaniyet unsurlarına ters olduğunu ileri sürmektedir. Başvuran ayrıyeten başka fakültelerdeki (ör. İktisadi ve İdari Bilimler, Toplum Bilimleri vb.) uygulamalarla karşılaştırma yaparak yalnızca İlahiyat Fakültesinde sürdürülen bu uygulamanın keyfi ve ayrımcı olduğunu argüman etmiştir.
9. 2547 sayılı Kanun’un 21’inci hususunun 6’ncı fıkrası uyarınca kısım liderinin, kısmın eğitim öğretim faaliyetlerinin sistemli ve verimli yürütülmesinden sorumlu olduğu açıktır. Ayrıyeten birebir Kanun’un 22’nci hususunda öğretim elemanlarının misyonları ortasında eğitim-öğretim faaliyetlerine katılma ve yetkili organlarca verilecek vazifeleri yerine getirme yükümlülüğü yer almaktadır. Bu çerçevede, imtihanların sağlıklı yürütülmesi hedefiyle gözetmenlik görevlendirmeleri bir eğitim-öğretim hizmeti kapsamında değerlendirilmekte olup, kural koyma yetkisi ve uygulanmasına ait takdir, ilgili ünite ve yönetimin örgütsel sorumluluğu kapsamında bulunmaktadır. Mevzuatta imtihan gözetmenliğinin kimlere verileceğine dair bağlayıcı, detaylı bir karar bulunmaması, yönetimin makul takdir yetkisini ortadan kaldırmamaktadır. 11. Evrak içeriğine nazaran, imtihan gözetmenliklerinin kimlere ve kaç misyonun verileceğine ait özel ve bağlayıcı bir mevzuat kararı bulunmadığı, yönetimin bu mevzuda akademik ünitelerin işçi ve ders durumuna nazaran takdir kullanabildiği anlaşılmaktadır. Yükseköğretim mevzuatı çerçevesinde kısım liderlerinin eğitim-öğretim faaliyetlerinin düzenlenmesinden sorumlu olduğu istikametindeki düzenlemeler ile yönetimin sunduğu teamül ve uygulama bir bütün olarak değerlendirildiğinde, gözetmenlik görevlendirmelerinin büsbütün keyfi değil, yönetimin takdir yetkisi kapsamında düzenlendiği sonucuna varılmaktadır. 12. Anayasa’da teminat altına alınan eşitlik unsuru (ayrımcılık yasağı) farklı muamelenin büsbütün keyfi ve ölçüsüz olmaması kuralıyla kimi farklılıklara müsaade vermektedir. Somut olayda yönetimin beyanı ve sunulan listeler birlikte değerlendirildiğinde görevlendirmelerin akademik unvan, mevcut idari vazifeler, yaş durumu ve dönemsel personel/ders yükü gözetilerek yapıldığı, misal unvana sahip öğretim elemanları ortasında dönüşümlü ve istikrarlı dağılım sağlanmaya çalışıldığı, ayrıyeten muhakkak kümelerin (Anabilim Kısmı liderleri, dekan/dekan yardımcıları, yaş haddine tabi olanlar vb.) görevlendirilmediği anlaşılmaktadır. Bu tespitler, başvuranın tezini somut ve bağlayıcı kanıtlarla ispat etmediği sürece eşitlik prensibine terslik savının isabetli olduğunun kabulünü sağlamamaktadır. 15. Başvuranın tezleri, yönetimin husus ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm belge kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın Osmaniye Korkut Cet Üniversitesi İlahiyat Fakültesindeki imtihan gözetmenlik görevlendirmelerinin eşitsiz, keyfi ve Anayasa’nın 18’inci hususuna ters olduğu yolundaki tezinin dayandırıldığı somut ve bağlayıcı kanıtların evrakta bulunmadığı, yönetim tarafından yapılan savunma, sunulan tablolar, teamül açıklamaları ve tarz uygulamaları ve görevlendirmelerin yönetimin takdir yetkisi çerçevesinde, akademik ünitelerin personel/ders durumları ve belirtilen objektif ölçütler dikkate alınarak gerçekleştirildiği konuları dikkate alınarak başvuranın talebinin yerinde olmadığı sonucuna varılmış olup yapılan iş ve süreçlerde hukuka ve hakkaniyete karşıt bir durum olmadığı tespit edilmiştir.VII. KARAR
Yukarıda açıklanan münasebet ve evrak kapsamına nazaran MÜRACAATIN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve OSMANİYE KORKUT CET ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE bildirisine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Bu bilgiler haricinde türel münasebetler ve mevzuat istikametinden mevzuyu ayrıntılı olarak inceleyen Kamu Denetçiliği Kurumunun (Ombudsmanlık) 26/11/2025 tarih ve 2025/15673-S.25.22123 sayılı kararını bilgisayarınıza indirmek için
Ahmet KANDEMİR