Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Müstakil Endüstrici ve İşadamları Derneğinin (MÜSİAD) “2025 Yılı Değerlendirmesi 2026 Yılı Beklentileri” programındaki konuşmasında, dünyanın önemli bir belirsizlik içinden geçtiğini, global iktisat siyasetlerine ait belirsizlik endeksinin tarihin en üst düzeylerine kadar çıktığını söyledi.
Belirsizliğe rağmen global piyasa algısının olumlu olduğunu lisana getiren Şimşek, global ekonomik görünümün 2026 için kısa vadede Türkiye ve gelişmekte olan ülkeler açısından olumlu bir senaryo çizebileceğini tabir etti.
Şimşek, Türkiye’nin ticaret ortaklarında hudutlu da olsa bir toparlanma yaşandığını ve bunun dış talep açısından kıymetli olduğunu, avro/dolar paritesinin ülke açısından olumlu ilerlediğini, gümüş ve bakır üzere istisnalar olsa da emtia ve güç fiyatlarının bir müddet daha düşük kalmasının beklendiğini söyledi.
Ticaretteki korumacılık, yüksek global borçluluk, yaşlanan dünya nüfusu, dönüştürücü ve yıkıcı teknolojiler, iklim değişikliği, artan jeopolitik tansiyonlar ve çatışmalara değinen Şimşek, “Özellikle orta-uzun vadeye baktığımızda kuvvetli bir fotoğraf var.” diye konuştu.
Şimşek, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirimlerine devam etmesinin beklendiğini, Fed’in enflasyonu düşürme eforlarının devam edip etmeyeceğine ve artan korumacılık eğilimlerine ait kaygıların bulunduğunu söyledi.
Bu zorluklara karşılık kendilerinin bölgede entegrasyona değer vereceklerini, bağlantısallığı artıracaklarını, yeni jenerasyon özgür ticaret mutabakatlarına ve hizmet ihracatına odaklanacaklarını belirten Şimşek, Türkiye’nin bu hususlardaki avantajlarına işaret etti.
Şimşek, “Türkiye’nin toplam borcu, yani hane halkının, şirketlerin, finans bölümünün ve devletin borçlarının ulusal geliri oranı yüzde 94. Bize benzeri ülkelerde bu oran yüzde 236, dünya ortalaması yüzde 311. Hasebiyle dezenfasyonla birlikte ülkemizin önüne çok değerli bir fırsat penceresi çıkacak. Zira biz borçluluk manasında kıymetli bir avantaja sahibiz. Hane halkı borcu ve gerçek kesimin borcunun ulusal gelire oranı uzun devir ortalamalarının epeyce altında.” dedi.
– “Mutlaka yapay zekaya odaklanmamız lazım”
Bakan Şimşek, hem iç hem dış talep açısından 2025’in kuvvetli geçtiğini belirterek, bu aksiliklere rağmen Türkiye’nin önemli avantajlarının bulunduğunu, bunun ön şartının dezenflasyonun, yani fiyat istikrarının sağlanması olduğunu söyledi.
Şimşek, geçmiş devirdeki dönüşüm müddetlerine göre yapay zekanın çok süratli ilerlediğini lisana getirerek kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Yapay zeka çok daha süratli ve şu anda inanılmaz yatırımların yapıldığı bir alan. Yapay zekayı yalnızca ChatGPT biçimi platformlar üzerinden görmeyin. Bu aslında üretim çizgilerinden tutun yeni gereçlerin keşfinden, sıhhatteki ihtilalden, savunma endüstrisindeki ihtilale kadar pek çok alanı kapsıyor. Olaya kolay bir halde bir uygulama üzerinden bakmamak lazım. Münasebetiyle yapay zeka dönüşümü rekor seviyede yatırımı tetiklemiş durumda. Bizim de kesinlikle bu alana odaklanmamız lazım.”
Şimşek, Türkiye’nin, Yapay Zeka Hazırlık Endeksi’nde kendisine benzeri ülkelere nazaran hayli düzgün noktada bulunduğunu, gelişmiş ülkeler ortalamasını yakalamak istediklerini söz etti.
– “Türkiye’nin jeostratejik ehemmiyeti artıyor”
Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, sulama yatırımlarına verdikleri takviyelere değindi, bir taraftan yeşil dönüşümü yönetirken başka yandan su idaresi konusunda ıslahat çalışmasının devam ettiğini belirtti.
Bölgesel gerginliklere ve çatışmalara dikkati çeken Şimşek, dünyanın kural bazlı bir ekosistemden çıktığını, İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan sistemin şu anda çatırdadığını, bugünkü ortamın 1930’lu yılları anımsattığını söz etti.
Şimşek, dünyanın harika bir devirden geçtiğini belirterek şu değerlendirmede bulundu:
“Bu çatışmalarda Türkiye nerede? Öncelikle sahiden ülkemiz çok şanslı. Cumhurbaşkanı’mız üzere tecrübeli, muazzam bir birikimi olan ve bu süreçleri güzel yöneten bir başkanla giriyoruz bu periyoda. Batı ile çok makul, istikrarlı, iki tarafın faydasına pragmatik bağlar inşa ediliyor. Suriye’de istikrarın sağlanması için çabalıyoruz. Gazze’de ateşkesin devamı çok kıymetli. Azerbaycan-Ermenistan ortasındaki barış süreci aşikâr bir noktaya geldi. Rusya-Ukrayna ateşkesi olacak mı, olmayacak mı soru işareti. Lakin şunun altını çizmek istiyorum, Türkiye’nin jeostratejik kıymeti artıyor ve Türkiye bu periyoda hazırlıklı.”
Şimşek, global manada talebin her geçen yıl arttığı savunma endüstrisinde Türkiye’nin imza attığı başarılara değinerek, geçen yıl bu alandaki ihracatın 10 milyar doları aştığını, şimdi sürecin erken kademesinde olduklarını tabir etti.
Savunma endüstrisinde kilogram ihracat pahasının 65 dolar olduğunu lisana getiren Şimşek, “Bizim toplam ihracatın kilogram pahası 1,5 dolar. Hasebiyle Türkiye bu hususta bir taraftan kendi savunmasını güçlendiriyor lakin bir taraftan da ortaya çıkan fırsatları pahalandırıyor.” diye konuştu.
– “Bütün zorluklara karşın ilerleme kaydetmeye devam ettik”
Bakan Şimşek, 2025’te yaşanan ekonomik gelişmelere değindi, “Yani kolay bir yıl olduğunu alışılmış ki söyleyemeyiz. Zira geçen sene gerçekten kuvvetli bir yıldı. Fakat bütün zorluklara karşın ilerleme kaydetmeye devam ettik. Biliyorum gerçek kesimin bilançosu farklı bir fotoğraf arz ediyor olabilir. Ancak nihayetinde makrofinansal istikrar kalıcı bir halde bilançodaki güzelleşmenin ön şartıdır.” dedi.
Rezervlere ait telaşları giderdiklerini ve geniş tarifli rezerv yeterliliğini sağladıklarını, 5 yıllık kredi risk priminin (CDS) gerilediğini ve dış finansman maliyetlerinin düştüğünü lisana getiren Şimşek, yurt dışından temin edilen finansmanın maliyetlerinin gerilediğini, Kur Muhafazalı Mevduattan (KKM) çıkışı başarılı bir biçimde yönettiklerini, swap hariç net rezervlerde 123 milyar dolarlık artış sağladıklarını anlattı.
Şimşek, “KKM’deki azalış ve swap hariç net rezervlerdeki artış sayesinde program periyodunda ülkemizin bilançosunda 266 milyar dolarlık bir düzgünleşme sağladık. Bu bilançolara yansımasa da şirketlerin bedeline yansımaya başladı. Borsa İstanbul’daki halka açık şirketlerin piyasa kıymeti 271 milyar dolardan 410 milyar doların üzerine çıktı.” dedi.
– “Enflasyon düşmeye devam ediyor”
Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, enflasyonun düşmeye devam ettiğini belirterek şunları söyledi:
“Enflasyon düşüyor. Bakın 2023’te enflasyon yüzde 65 civarıydı. 2024’te yüzde 44’e düştük, 2025’te de yüzde 31 civarına düştük. Artık amacımız bunu 2026’da yüzde 20’nin altına indirmek. Buradaki düşüş tek boyutlu değil. Sahiden bütün alt bileşenlerde enflasyonda gerileme var. Yıllık hizmet enflasyonu yüzde 91’den 2024’te yüzde 66’ya, 2025’te yüzde 44’e düştü. Besin enflasyonu 2023’te yüzde 72’ydi, 2024’te yüzde 44’lere, 2025’te yüzde 28 civarına kadar geriledi. Temel mal enflasyonu misal formda yüzde 27’ye ve hatta 2025 yılında yüzde 18’in altına geriledi.”
Şimşek, enflasyonun düşmeye nasıl devam edeceğine ait, “Merkez Bankamızın uyguladığı bir siyaset seti var. Kamu maliyesinde bilhassa hedeflenen enflasyonla uyumlu yönetilen-yönetilen fiyat düzenlemeleri yaptık. Yani kamunun fiyatlarını o çerçevede ayarladık. Arz taraflı önlemler devreye giriyor. Mesela konut arzında çok önemli artış var ve bu kira enflasyonunu olumlıu istikamette etkiliyor. Enflasyon beklentileri yüksek seyretse de düşmeye devam ediyor.” diye konuştu.
Bakan Şimşek, yeniden değerleme oranını enflasyon amacının üst noktası olan yüzde 19’un altında, yüzde 18,95 artırdıklarını söyledi.
Şimşek, konut arzındaki artışa ait, “Son yıllarda birinci sefer 1 milyonun üzerine çıkan bir yapı ruhsatı kelam konusu. Bu da aslında bilhassa yüksek seyreden kira enflasyonunun artık süratli bir formda gerileceğini net bir biçimde ortaya koyuyor. Hakikaten konut fiyatıyla kira makası kapanıyor.” dedi.
– “Koşullar hala dezenflasyonu destekliyor, bu bahiste kararlıyız”
Bakan Şimşek, hizmet enflasyonu bileşenlerinden olan eğitimde fiyat artışlarında kural bazlı bir çerçeve ortaya koyduklarını belirterek, geçen yılı zorlaştıran ögelerden birisinin de tarımdaki don ve kuraklık kaynaklı besin fiyatları olduğunu tabir etti.
Bu yılın yağışlar açısından bereketli başladığını lisana getiren Bakan Şimşek, 2026’da tarımda önemli bir verimlilik ve üretim artışı beklediklerini tabir etti.
Şimşek, enflasyon beklentilerindeki güzelleşmeye işaret ederek, “Koşullar dezenflasyona müsait. Yani dezenflasyonu destekliyor ve biz bu bahiste kararlıyız. 2026 yılında da sonrasında da enflasyonu düşürmek için elimizdeki bütün enstrümanlarla çabaya kararlı bir biçimde devam edeceğiz.” dedi.