ABD Başkanı Donald Trump, uzun vakittir lisanına doladığı Maduro’nun ülkesini evvel havadan, akabinde denizden ablukaya aldırdı. Venezuela son haftalarını da ‘tam izolasyon’ ile geçirdi.
Hal bu türlü olunca Maduro’nun daha fazla dayanamayacağı biliniyordu. Fakat kimse bu kadar ‘kolay’ bir son beklemiyordu. Kolay diyoruz zira ABD Lideri’ne nazaran özel timin Maduro’nun konutuna girmesi, onu ve eşini alıkoyup helikopterle bölgeden ayrılması 6 dakikada sürdü.
Sonrasını aslında çabucak herkes biliyor. Maduro ve eşi ABD’ye götürüldü. Trump kameraların karşısına geçti. Ülkesinin ne kadar güçlü olduğunu vurguladı, herkesin gözünün içine baka baka “Venezuela’nın çok fazla petrolü var. Ve biliyor musunuz o ülkeyi artık biz yöneteceğiz.” dedi.
Elbette bu olayın milletlerarası hukuk başta olmak üzere çok farklı alanlara yansımaları var. Lakin biz petrol vurgusundan yola çıkarak Venezuela’nın yeraltı zenginliklerinin bu özel operasyonun neresinde olabileceği sorusuna cevap arayacağız.
“Venezuela içinden de ABD’ye takviye var”
Hüsamettin Aslan bölgeyi yakından takip eden isimlerden biri. Etkin vazifedeki devlet liderinin, farklı bir devletin özel operasyonuyla kelepçelendiği diğer olay anımsamadığını söyleyerek anlatmaya başlıyor.
Operasyon kısmı için küçük bir parantez açıyor. Venezuela güçlerinin en ufak karşı bir atılımda bulunmamasının ‘muhtemel bir anlaşma’ savına bizi daha da yakınlaştırdığını belirtiyor.
Ülkedeki ekonomik durum, son seçimde yaşanan legallik sorunu, vatandaşların artan şikayetleri üzere etmenleri sıralıyor. Tüm bunların birikmesiyle içeride de ‘Maduro’yu istemeyen’ geniş bir kitlenin oluştuğunu vurguluyor. Bu hoşnutsuzluğun da gerek asker gerek bürokrasi gerek halk nezdinde ‘Neden karşı çıkalım ki?’ sorusunu beraberinde getirmiş olabileceğini anlatıyor.
“Venezuela kritik mineraller bakımın da epey zengin”
Hüsamettin Aslan, ABD Başkanı Trump’ın işaret ettiği ‘Çok fazla petrolleri var ve artık biz yöneteceğiz’ vurgusuna değiniyor. Ülkenin bu açıdan son derece güçlü olduğunu lakin altyapının eski kaldığını belirtiyor. Çin’in son periyotlarda yeni teknolojiler kullanarak petrol üretiminde çok önemli sayılara ulaştığı bilgisini paylaşıyor.
“ABD bunu gördü. Çin’in yeni teknolojilerle Maduro’nun kapısını çalması önemli bir risk manasına geliyordu. ‘Bu teknolojiler bizde de var ve bunları kullanarak Venezuela’dan çıkan günlük petrol ölçüsü kat be kat artırabiliriz’ görüşü çok makul geldi Trump ve takımına. Bu nedenle elbette ana başlıklardan biri bu. Lakin asıl üzerine konuşmamız gereken konulardan biri de kritik mineraller.” diyor Aslan.
Venezuela’da altın, nikel, lityum ve bakır madenlerinin epey güçlü olduğunu söylüyor. Sonra kelamı ‘mavi altın’ olarak da bilinen kolton unsuruna getiriyor. Elektrikli otomobillerden savunma sanayiine, cep telefonlarından güç yatırımlarına kadar pek çok alanda bu unsurun hayati ehemmiyette olduğunu belirtiyor. “Venezuela’nın kolton rezervleriyle Tesla’nın kurucusu Elon Musk’ın Maduro’nun düşmesine ait yazdığı takviye tweetlerini birlikte okumak gerek.” yorumunu yapıyor.
ABD’nin müdahalesine Çin ve Rusya neden sessiz kaldı?
Bu soruya kısa ve net bir cevap veriyor Aslan. Her iki ülkenin de ‘kaybedeceği neredeyse kesin olan bir isme’ daha fazla yatırım yapmak istemediğinin altını çiziyor. Rusya’nın başında Ukrayna problemi olduğunu Çin’in de Venezuela’ya verdiği milyarlarca dolar borcu geri alırken zorluk yaşadığını söylüyor. İçeride Maduro’ya verilen dayanağın giderek azalmasıyla birlikte hem Moskova hem Pekin sınırında ‘Neden kendimizi bu isim için ABD’nin önüne atalım ki?’ görüşünün öne çıkmış olabileceğini vurguluyor.
Tabii bu noktada hepimizin aklındaki en temel sorulardan biri ‘Venezuela’da yaşananların Türkiye’yi nasıl etkileyeceği?’ problemi. Hüsamettin Aslan, bu bahiste şunları söylüyor:
“Trump’ın ikinci devrinde en değerli amaçlarından biri Amerika kıtasını tam denetim altına almak. Kanada, Grönland üzere yerleri de istediğini açıkça tabir etti. Küba, Kolombiya ve etraf ülkelerin başkanlarına ‘arkalarını kollasalar güzel olur’ iletisi yolladı. ABD’nin kıtaya dönüşünü temel alan Monreo Doktrini sorununu daha sık duyacağız. ABD, yeni periyotta Avrupa’nın işlerine karışmak, gücünü orada tüketmek istemiyor.
Ancak Orta Doğu ardını dönüp gidebileceği bir yer değil. Bu nedenle yakın vakit evvel yayınladıkları Ulusal Güvenlik Strateji dokümanlarında Türkiye ‘Orta Doğu’da çalışılabilecek en güçlü aktör’ olarak tanımlanıyor. Trump ve takımı Türkiye’yi bölge için en kıymetli ortak olarak görüyor.
Yakın gelecekte ABD Başkanı Trump’ın tehdit ettiği öteki ülkelerle ilgili de somut adımlar atacağını lakin bu süreçte Ankara ile ortasını bir formda uygun tutacağını düşünüyorum.”