Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) bilgilerinden derlediği bilgilere nazaran, Bangladeş, Brunei, Çin, Doğu Timor, Endonezya, Filipinler, Güney Kore, Japonya, Kamboçya, Kuzey Kore, Laos, Malezya, Moğolistan, Myanmar, Pakistan, Singapur, Sri Lanka, Tayland, Tayvan ve Vietnam olmak üzere Uzak Doğu ülkelerine 2025’te 7 milyar 986,8 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirildi.
Yılın tamamında Uzak Doğu ülkelerine dış satım yıllık bazda yüzde 2,7 artarken, kelam konusu ülkeler ortasında en fazla ihracat geçen yıl 3 milyar 12,5 milyon dolarla Çin’e yapıldı.
Çin’i, 798,3 milyon dolarla Pakistan, 686,4 milyon dolarla Güney Kore, 649,8 milyon dolarla Japonya ve 538,9 milyon dolarla Malezya izledi.
Kelam konusu periyotta Vietnam’a 424,7 milyon dolarlık, Endonezya’ya 421,9 milyon dolarlık, Bangladeş’e 409,6 milyon dolarlık, Tayland’a 257,1 milyon dolarlık, Singapur’a 250,8 milyon dolarlık, Tayvan’a 179 milyon dolarlık, Filipinler’e 150,2 milyon dolarlık, Moğolistan’a 95,5 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirildi.
Sri Lanka 71,5 milyon dolar, Kamboçya 25,8 milyon dolar, Myanmar 7,5 milyon dolarlık, Laos 5,6 milyon dolarlık, Brunei 2 milyon dolarlık ve Doğu Timor ise 97,9 bin dolarlık ihracatla kelam konusu devirde ihracat yapılan bölge ülkeleri ortasında yer aldı. Kuzey Kore’ye ise dış satım gerçekleşmedi.
Kelam konusu periyotta, Çin’e en yüksek ihracatı 1 milyar 642 milyon dolarla madencilik bölümü gerçekleştirdi.
Pakistan’a 164,4 milyon dolarla dokuma ve ham hususları dış satımı yapılırken, Güney Kore’ye 143,2 milyon dolarlık madencilik, Malezya’ya 131,4 milyon dolarlık mücevher ve Japonya’ya 115,9 milyon dolarlık su eserleri ve hayvansal mamuller ihraç edildi.
“Küresel ticarette belirsizliklerin ve jeopolitik risklerin arttığı periyotta son derece kıymetli”
Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-Asya Pasifik İş Konseyleri Koordinatör Başkanı Reha Denemeç, yaptığı değerlendirmede, bölgenin son yıllarda global üretim ve tüketimin ana merkezi olarak ön plana çıktığını söyledi.
Bununla birlikte son 10 yılda global ekonomik büyümenin yaklaşık yüzde 60’ının Asya-Pasifik bölgesinden geldiğini söz eden Denemeç, dünya nüfusunun yüzde 40’ının bu coğrafyada yaşadığını kaydetti.
Denemeç, “Ticaret, global sermaye, üretim ve yüksek teknolojinin yük merkezinin doğuya kaydığı günümüzde, Türkiye’nin bu dönüşüm içinde yer alması bir tercih değil, bir gereklilik haline gelmiştir.” dedi.
Kelam konusu artışın Türkiye’nin bölgeye dair var olan kapsamlı vizyonunun sonucu olarak kabul edildiğini bildiren Denemeç, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Bu artış, global ticarette belirsizliklerin ve jeopolitik risklerin arttığı bir devirde son derece değerlidir. Bu artışı, Türk firmalarının bölge pazarlarında daha kalıcı, uzun periyotlu ve stratejik bir bakış açısıyla konumlanmaya başladığının göstergesi olarak da kıymetlendirebiliriz. Bölgeye ihracatımızın yıllık artışı toplam ihracatımızın artış suratı olan yüzde 4,5’in bir oldukça üzerindedir. Olağan bu kâfi bir artış değildir. Bölge ülkeleriyle sahip olduğumuz potansiyele ve işbirliği fırsatlarına baktığımızda bu sayıların çok üstünde ticaret sayılarına ulaşabiliriz.”
“İş dünyamızın önderliğinde bu ülkelerdeki ticari diplomasi faaliyetlerimizi yürütüyoruz”
Reha Denemeç, global tedarik zincirlerinin yine şekillenmesiyle birlikte Türkiye’nin güçlü olduğu dallarda bu tedarik zincirleri içerisinde yer almasının değerini vurguladı.
DEİK olarak bölge ülkeleriyle var olan dış ticaret açığının dengelenmesi konusundaki çalışmalara devam ettiklerini belirten Denemeç, bölge ülkeleriyle ikili ticaret hacminin sürdürülebilir ve istikrarlı olması gayesiyle bu ülkelerden Türkiye’ye nitelikli yatırım çekme, turist sayısını artırma, 3. ülkelerde işbirliği yapılabilecek projeleri hayata geçirme üzere başlıklarda çalışmaları sürdürdüklerini söz etti.
Denemeç, güç, ulaştırma ve lojistik, teknoloji, turizm, altyapı ve kalkınma projeleri üzere alanlarda değerli fırsatların olduğunu söyleyerek, şu açıklamaları yaptı:
“Bölgeye verilen kıymete dair öteki gösterge Ticaret Bakanlığımızın 2026 Amaç Ülkeler listesinde 60 ülkeden 13’ünün Asya-Pasifik bölgesinde yer alması, yeniden Ticaret Bakanlığımızın yayımladığı Uzak Ülkeler stratejisinde yer alan 18 ülkeden 11’inin bu bölgede yer almasıdır. Bu da bölge ile ticari bağlantıların geliştirilmesi ve ihracatımızın artırılması konusunda devletimizin, Bakanlığımızın verdiği ehemmiyeti göstermektedir. Tekrar Dışişleri Bakanlığımızın Yine Asya Teşebbüsü vizyonu da bölge ülkeleriyle çok boyutlu münasebetlerin geliştirilmesini hedeflemektedir. Bu vizyonları destekliyor ve iş dünyamızın önderliğinde bu ülkelerdeki ticari diplomasi faaliyetlerimizi yürütüyoruz. İş kurullarımız aracılığıyla yürüttüğümüz karşılıklı ticaret heyetleri, farkındalık toplantıları, mahallî muhatap kurumlarla tesis ettiğimiz güçlü bağlar, bu artışın arka planındaki değerli ögeler ortasında yer almaktadır.”
“Savunma endüstrimizin yüksek teknolojiyle ürettiği eserler bölgede ilgi uyandırmakta”
DEİK Türkiye-Asya Pasifik İş Konseyleri Koordinatör Başkanı Denemeç, söz konusu ülkelerin hem pazar büyüklükleri hem de Türkiye ile çok boyutlu ilgileri nedeniyle kıymetli ticaret ortağı pozisyonunda yer aldığını belirtti.
Çin ve Güney Kore üzere ülkelerde Türk firmalarının yüklü olarak ham husus, orta malı ve belli niş eserlerde rekabet avantajı yakalarken, Japonya ve Malezya üzere pazarlarda kalite, güvenilirlik ve sürdürülebilirlik odaklı eserlerin öne çıktığını kaydeden Denemeç, “Yine bu ülkelere baktığımızda, güç, savunma ve havacılık, inşaat ve alt yapı, besin, teknoloji, demir-çelik, otomotiv alanlarındaki firmalarımızın kıymetli faaliyetlerini görüyoruz.” dedi.
Denemeç, mevcut dalların Türkiye’nin klasik rekabet gücünü yansıtmakla birlikte, sürdürülebilir bir ihracat artışı için yüksek katma pahalı ve teknoloji odaklı eserlerin hissesinin artırılmasının kritik kıymette olduğunun altını çizdi.
Bu noktada savunma endüstrisi, makine, elektrik elektronik, yazılım, sıhhat teknolojileri ve yeşil dönüşüm odaklı eserlerin ön plana çıktığını tabir eden Denemeç, “Özellikle savunma endüstrimizin son yıllarda yüksek teknoloji ile ürettiği eserler bölgede kıymetli bir ilgi uyandırmaktadır. Bu sebeple, katma kıymeti yüksek teknoloji eserlerinin ve savunma endüstrisi ihracatının imalat sanayi ihracatımız içerisindeki hissesinin artırılması konusunda iş konseylerimizle ilgili faaliyetlerimizi yürütüyoruz.” diye konuştu.
Denemeç, Türk endüstrisinin ve marka algısının bölgede güçlendirilmesini ve farkındalığın artırılması, münasebetiyle endüstrinin bölge ülkelerinin tedarik zincirlerinde tercih edilmesini, sağlayarak bölgenin ithalatında Türkiye’nin hissesini artırmanın da stratejileri ortasında bulunduğunu söyledi.
Bölge ülkelerinin pek birçoklarının, daha özel olarak Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) ülkelerinin, genç nüfusları, süratli büyüyen ekonomileri, artan tüketim kapasiteleri ve global tedarik zincirlerinin bir modülü olma yolundaki faaliyetlerinin Türkiye açısından büyük fırsatlar barındırdığını aktaran Denemeç, şöyle konuştu:
“Örneğin, bugün Vietnam’a baktığımızda, Vietnam’ın global tedarik zincirinin stratejik bir üretim üssü olma yolunda dev altyapı projeleriyle ilerlediğini görmekteyiz. Buradaki mega projeler Türk müteahhitlik ve inşaat kesiminin dünya çapındaki bilgi birikimi ve rekabet gücü için inanılmaz bir fırsat. Yalnızca eser satmak değil, bu devasa projelerde yüklenici ve yatırımcı olarak yer almak, Vietnam ile ekonomik iştirakimizin kalıcı olmasını sağlayacaktır.”
“Daha istikrarlı, sürdürülebilir ve derinlikli yapıya kavuşacağına inanıyoruz”
Reha Denemeç, Türk firmalarının bu ülkelerde ortak üretim, depo, dağıtım ve bölgesel merkezler kurmasının hem mahallî pazara erişimi kolaylaştırmakta hem de etraf ülkelere açılım sağladığını söz etti.
Bu pazarlarda ticaret hacmini daha ileri bir düzeye taşımak için özgür ticaret mutabakatlarının kıymetli bir rol oynasa da bu mutabakatların Türkiye aleyhine doğurabileceği sonuçların ve halihazırda bölgeyle Türkiye ortasında var olan değerli orandaki dış ticaret açığına hizmet edebilecek tesirlerin de yeterli tahlil edilmesi gerektiğini belirten Denemeç, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Ayrıca, Bölgesel Kapsamlı Ekonomik İştirak (RCEP/ Regional Comprehensive Economic Partnership) üzere yeni kuşak özgür ve bölgesel ticaret mutabakatları ve ikili ya da çok taraflı mutabakatlarla şekillenmeye devam eden ticaret ve ekonomik münasebetler ağı içerisinde Türkiye’nin erişim gücünü ve hissesini artırmak da bölgeye dair stratejilerin geliştirilmesi konusunda değerli başlıklardandır.”
Lojistik altyapının güçlendirilmesi, direkt deniz ve hava temaslarının artırılması ve Türk firmalarının bölgede yatırımcı kimliğiyle de varlık göstermesinin ehemmiyetine işaret eden Denemeç kelamlarını şöyle tamamladı:
“DEİK/Türkiye-Asya Pasifik İş Kurulları olarak, sırf ihracatı değil, karşılıklı yatırımı, ikili ticaretimizin çeşitlendirilmesini ve uzun vadeli stratejik iştirakleri merkeze alan bir yaklaşımı savunuyoruz. Bu sayede ülkemizin bölge ülkeleriyle olan ekonomik ilgilerinin daha istikrarlı, sürdürülebilir ve derinlikli bir yapıya kavuşacağına inanıyoruz. Ayrıyeten değerli bir bölgesel entegrasyon örneği olan ASEAN ile iş dünyamız ortasındaki ilgileri güçlendirmek ve ülkemizin ASEAN Diyalog İştiraki sürecini iş dünyası olarak desteklediğimizi de belirtmek isterim.”