Sağlık Bakanlığı tarafından, yenidoğan bebeklerde hayati risk taşıyan kritik doğuştan kalp hastalıklarının erken tanısı gayesiyle hayata geçirilecek “Neonatal Kritik Doğuştan Kalp Hastalıkları Tarama Programı”nın ulusal tanıtım toplantısı, Ankara Etlik Şehir Hastanesi Bayan Doğum Hastanesi Safiye Ali Konferans Salonu’nda yapıldı.
Burada konuşan Bakan Yardımcısı Okumuş, tarama programlarının kollayıcı halk sıhhati hizmetlerinin en kıymetli kesimi olduğunu vurguladı.
Okumuş, tarama programları sayesinde yalnızca hastalara erken devirde teşhis konulmadığını, tıpkı vakitte toplum sıhhatinin da korunduğunun altını çizdi.
Yenidoğanda topuk kanı tarama programı kapsamında 6 kalıtsal hastalığın taranabildiğini aktaran Okumuş, bunların fenilketonüri, hipotiroidi, biyotinidaz eksikliği, kistik fibrozis, konjenital adrenal hiperplazi ve Spinal Musküler Atrofi (SMA) olduğunu söyledi.
Okumuş, gelişimsel kalça çıkığı tarama programıyla, ileride kalça eklemi ve iskelet sisteminde önemli hasarlara yol açabilecek doğumsal ya da gelişimsel kalça çıkığının erken devirde teşhis konulabildiğine, kolay tedavilerle çocukların sağlıklı hayat sürebilmesinin sağlandığına işaret etti.
Yenidoğan işitme taramasıyla da işitme kaybının erken devirde belirlendiğini, böylelikle lisan ve bilişsel gelişimin desteklendiğini aktaran Okumuş, görme taramasının da birebir emelle uygulandığını, yenidoğan periyodunun yanı sıra evlilik öncesi SMA ve talasemi taşıyıcılığı taramalarının da sürdüğünü kaydetti.
– “Bilimsel olarak faydası ispatlanmış bir tarama yöntemidir”
Okumuş, ülkelerin sıhhat sisteminin gücünü gösteren en kıymetli göstergelerden birinin, dünya genelinde kriter olarak kabul edilen bebek vefat suratı olduğunu anımsattı.
Sağlık Bakanlığı olarak son 20 yılda hayata geçirilen siyasetler, yapılan değişiklikler, tarama ve izlem programlarıyla 5 yaş altı çocuk mevt suratının binde 40’lardan 10,9’lara, bebek mevt suratının da binde 31,5’ten 8,9’a gerilediği bilgisini paylaşan Okumuş, 2000’li yılların başında binde 17 olan yenidoğan vefat suratının ise nitelikli yenidoğan bakım hizmetleri sayesinde 5,6’ya kadar düştüğünü bildirdi.
Okumuş, hastalıkların bir kısmının gebelikte ultrasonla saptanabildiğini lakin her vakit mümkün olmadığını belirterek, şöyle devam etti:
“Bugün tanıtımını yaptığımız nabız oksimetre taraması, gebelikte teşhis konulamayan ve doğumdan sonra erken devirde belirti vermeyen kritik doğumsal kalp hastalıklarının taburcu edilmeden evvel erken periyotta saptanması maksadıyla geliştirilmiş, bilimsel olarak faydası ispatlanmış bir tarama formülüdür. Bu yüzden biz, bu bebeklerin erken periyotta semptom vermeyen daha sonra önemli ezalara hatta vefata neden olabilen kritik konjenital kalp hastalıklarının taraması için bugünden itibaren uygulamaya başlayacağız. 1 Temmuz prestijiyle da ülkemiz genelindeki tüm kamu, özel ve üniversite hastanelerinde mecburî olacak kritik doğuştan kalp hastalıkları tarama programını başlatıyoruz. “
Taramanın, bebeğin konforunu bozacak rastgele bir teşebbüs gerektirmediğine dikkati çeken Okumuş, “Bebeğe hiçbir biçimde ziyan vermiyoruz, bebeğin konforunu bozmuyoruz. Bebeğin canını yakmıyoruz. Yalnızca bir nabız oksimetre aygıtıyla yapılan bir tarama testi bu. Uygulaması son derece kolay sonuçları da hayli etkileyici.” dedi.
Kamu Hastaneleri Genel Müdürü Hakan Usta ise Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü olarak projeye başından beri dayanak verdiklerini ve bundan sonraki süreçte ise uygulayıcısı olacaklarını kaydetti.
Halk Sıhhati Genel Müdürü Muhammed Emin Demirkol ise Neonatal Kritik Doğuştan Kalp Hastalıkları Tarama Programı’nın yenidoğan sıhhati açısından kıymetli bir adım olduğunu tabir etti.
Tanıtım kapsamında, tarama programının birinci uygulaması, Sıhhat Bakan Yardımcısı Nurullah Okumuş öncülüğünde gerçekleştirildi.
Programa, Ankara Vilayet Sıhhat Müdürü Ali Niyazi Kurtcebe ve Türk Neonatoloji Derneği Lideri Prof. Dr. Esin Koç da katıldı.