Mevzuat ve Değerlendirmeler:
Genel olarak memurların çalışma müddetleri 65 yaşlarını doldurdukları tarihte sona erer 5434 SK/Md.40). Bu yaştan evvel emeklilik memurların talebi ile gerçekleşir ve Kurumlar memurun emeklilik talebi olmadan 65 yaşlarını doldurmadan tek taraflı olarak emeklilik sürecini tesis edemez. Memurlar emekli aylığı bağlanması için, kimi durumlar dışında (bu durumlar yaş haddi, kadrosuzluk, resen emeklilik üzere durumlar) zorlanamaz.
Memurlar, hizmet ve yaş koşullarını taşırlarsa emeklilikleri şahısların taleplerine bağlıdır. Emekli olmak, emeklilik vaktini tespit etmek yaş hadleri dışında memurun iradesiyle gerçekleşen bir durumdur.
Kurumlar tarafından emeklilik onayı alınıp dokümanları de Toplumsal Güvenlik Kurumuna gönderilen bir memurun emeklilik süreçleri iptal edilebilir mi?
Emekli olmayı talep eden memur hakkında Kurumların en yüksek amirinin onayı alınarak emeklilik süreçleri yürürlüğe girer. Talep tarihinden itibaren 1 ay geçtikten sonra da Kurumlar tarafından memurun vazifesiyle ilişiğinin kesilmesi gerekir. Bu konu 5510 sayılı Toplumsal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu Unsur 48 kararında kurala bağlanmıştır.
Madde kararı şu biçimdedir:
“4 üncü hususun birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında olanların yaşlılık, malüllük yahut görev malüllüğü süreçleri;
.
b) İstek üzerine yahut yaş haddi, malüllük yahut görev malüllüğü hallerinde kamu yönetiminin en yüksek amirinin,
.
onayı ile tekemmül eder.
. Birinci fıkranın (b) bendine nazaran emekliye ayrılmak isteyenler için her durumda, istek tarihinden itibaren bir aylık müddet sonunda ilişikleri kesilmiş sayılır.”
Hak kaybına uğrayan memurunun misyona tekrar başlama talepleri kabul edilebilir mi?
Emeklilik mevzuatlarında, kendi iradelerini kullanarak emeklilik müracaatını yapmış ve emeklilik süreçleri sonuçlanmış olanların, tekrardan vazifeye dönmelerini sağlayacak bir karar bulunmamaktadır. Lakin, dava konusu olma durumunda emekliye sevk onayından evvel, yani emekli olmak istediği tarihten evvel emekli olma talebinden vazgeçme talebinin Kurumları tarafından kabul edilmeme durumu ortaya çıktığında mahkemeler genel olarak bireyler lehine kararlar da verilebilmektedir.
Sonuç kıymetlendirmemiz;
Emekliliğin iptalini isteyen memurun ileriki bir tarihte emekli olacağını belirttiği tarihten evvel ve emeklilik talep tarihinden 1 ay geçirmeden evvel Kurumuna emeklilik sürecinin iptal edilmesini istemesi halinde emeklilik istikametindeki süreçlerin iptal olabileceğini,
Ancak, memurun belirttiği emeklilik tarihinde ve bu tarihte emekli edilmesi tarafında emekliye sevk onayı alınırsa emeklilik sürecinin yapılması gerektiğini, iptal edilemeyeceğini, değerlendirmekteyiz.
Devlet memurunun hak kaybı yaşamaması için emekli olma müracaatını yapmadan, kendi toplumsal güvenlik haklarını öğrenmeleri gerektiğini tavsiye etmekteyiz. Bunun için, her memurun vazife yaptığı biriminden/Sosyal Güvenlik Kurumundan;
1- Emekli hizmet toplamını öğrenmesi,
2- Sigortalı yahut Bağ-Kurlu hizmetleri olanlar varsa bu hizmetlerini misyonda iken birleştirmeye tabi tutulmasını talep etmeleri,
3- Emekli olduğunda derecesi, kademesi, ek göstergesinin ne olacağını öğrenmesi,
4- Emekli olduğunda ne kadar aylık alabilir, ne kadar ikramiye alabilir bu bilgileri de öğrenmesi,
5- Kurumların da ilgililerin bu taleplerini sağlayacak biçimde gerekli bilgileri vermesi,
Hususlarına dikkat edilmesi gerektiğini söyleyebiliriz.