Aday Memurların İşten Atılması Kolaylaştırıldı Mı?
29 Ocak 2026 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan Birtakım Kanunlarda ve 375 sayılı Kanun Kararında Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda değişiklik yapıldı.
657 sayılı DMK’nın 56 ncı hususu;
“Adaylık mühleti içinde; temel ve hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerinin rastgele birinde başarısız olanlar, birden fazla uyarma ve/veya kınama cezası almış olanlar ile aylıktan kesme ya da kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almış olanların disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişikleri kesilir. İlişikleri kesilenler ilgili kurumlarca derhal Kamu İşçi Bilgi Sisteminin bulunduğu kuruma bildirilir.
Bu husus kararlarına nazaran ilişikleri kesilenler (sağlık nedenleri hariç) üç yıl müddet ile Devlet memurluğuna alınmazlar.”
halinde düzenlendi.
56 ncı unsur eski haliyle;
“Adaylık müddeti içinde hal ve hareketlerinde memuriyetle bağdaşmıyacak durumları; misyona devamsızlıkları, bilgi ve iş yapma kabiliyeti bakımından kâfi olmadıkları tespit olunanların kurumlarının kıymetlendirme şuraları kararı ve atamaya yetkili amirin onayı ile adaylık devresi içinde ilişikleri kesilir.”
formunda düzenlenmekteydi.
1970 yılında mevzuata giren ve 2025 yılında AYM tarafından “. hal ve hareketlerinde memuriyetle bağdaşmıyacak durumları.” ibaresinin soyut ve yoruma açık olması ve gerçekten Karar’ın 12’inci fıkrasında “kanuni düzenlemelerin hem bireyler hem de yönetim tarafından rastgele bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek halde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve objektif olması, ayrıyeten kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı esirgeyici tedbir içermesi gerekir” tabiriyle iptal edilmiştir.
Yeni düzenleme ile kamuoyunda birçok tartışma ortaya atıldı. Aday memurların ilişiğinin kesilmesinin kolaylaştırıldığı, keyfiyetin önünün açıldığı söz edildi.
Peki bu durum doğruyu yansıtıyor mu?
Öncelikle ortaya atılan bu sözlerin gerçeği yansıtmadığını belirtmek gerekir.
Nitekim; eski uygulamada var olan ve soyut sözlerle ortaya konulan ibareler; yeni düzenlemede somut, öngörülebilir ve sonları belirlenmiş hale getirilmiştir.
Öncelikle; “hal ve hareketlerinde memuriyetle bağdaşmıyacak durumları” olanların rastgele bir disiplin sürecine gerek kalmaksızın yönetimin kararı ile ilişiğinin kesilmesi mümkünken yeni düzenlemede disiplin süreci yapılması zarurî tutulmuştur.
Disiplin sürecinin olması, yalnızca idarecin kararıyla değil sendikaların da konseyde yer almasını ve kararı etkilemesini sağlayacak.
Ayrıca çalışanın kendisini savunma imkanı, itiraz edip bir üst heyetten kararın tekrar değerlendirilmesini ve vazifedeyken disiplin cezasına mahkeme yoluyla itiraz imkanı sağlamıştır.
Uyarı cezası aldı diye aday memurun ilişiğinin kesilebileceği tez edilmektedir.
Adaylık müddeti boyunca birden fazla ihtar cezası verilmesi süreci epeyce uzun ve detaylı bir süreçtir.
Şöyle ki; idarece tespit edilen durum hakkında muhakkik tayin edilip muhakkik raporunda uygunsuzluğun kıymetlendirilmesi halinde ilgilinin savunması alınmak şartıyla sendika temsilcisinin de bulunduğu disiplin şurasında ceza verilebiliyor.
Cezaya itiraz yolu izlenirse bu kere merkez/yüksek disiplin kurulunca ilginin itirazı tekrar sendika temsilcisinin bulunduğu ortamda bedellendiriliyor.
Bu basamakta cezası kaldırılmazsa cezanın iptali için mahkeme yolu da açık durumda. Ve bu süreçler sonunda iki sefer cezası katılaşırsa atamaya yetkili amir tarafından ilişik kesme süreci yapılabiliyor.
Kısacası, olay görüldüğü üzere değil. Yönetimin tek taraflı yaptığı süreç artık sendikaların da içine girdiği ve periyodik bir disiplin sürecine bağlı olarak gerçekleştirilecek. Keyfiyet önlenecek, muğlaklık ortadan kalkacak, süreç şeffaf ve türel tertibe nazaran ilerleyecek.