Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, suça sürüklenen çocuklarla ilgili, “Medya yöneticilerinden içerik üreticilerine kadar herkesin sorumlulukla hareket etmesi gerektiğini vurgulamak isterim. Bu noktada, 15 yaş altı için toplumsal medya düzenlemesinin; çocuklara ulaşan, onları suça teşvik eden ve dijital mecralarda örgütlenen hata şebekeleriyle uğraşın değerli bir ayağı olduğunu görmek gerekiyor” dedi.
TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara Ait Araştırma Komisyonu, AK Parti İstanbul Milletvekili Müşerref Pervin Tuba Durgut başkanlığında toplandı. Toplantıya katılan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, komiteye sunum yaptı. Bakan Göktaş, komisyonun yürüttüğü çalışmaları stratejik bir adım olarak gördüklerini belirterek, kurulun ortaya koyacağı tespit ve tekliflerin toplumsal hizmetler açısından büyük ehemmiyet taşıdığını söyledi.
‘HEPİMİZİ DERİNDEN ÜZDÜ’
Bakan Göktaş, “Son dönemde hepimizi derinden etkileyen olaylara şahit olduk. Bu elim olaylar, yeni kuşak şiddetle birlikte suça sürüklenen çocuklar konusunun tüm boyutlarıyla tekrar ele alınmasını gerektirdi. Bu mevzunun merkezinde ise iki gerçek var. Birincisi, toplumun adalet beklentisi, ikincisi ise çocukların suça itilmesini üreten risk zinciridir. Faal soruşturma, süratli yargılama ve mağdurun korunması toplumsal adaletin bir gereğidir. Ahmet Mattia’nın, Atlas’ın hayatını kaybetmesi hepimizi derinden üzdü. Bu kaybın acısını birlikte yaşadık. Birinci günden itibaren ailelerin yanında olduk. İsimli süreçlerin yakın takipçisi olduk. Bu noktada şunu açıkça tabir etmek isterim ki; adalet beklentisi ile çocuk muhafaza yaklaşımı birbirinin alternatifi değildir. Suça sürüklenen çocuğu, suça iten zinciri kırmak da toplum güvenliğinin kalıcı şartıdır” dedi.
‘ŞİDDET LİSANININ YAYILMASI RİSKİ BÜYÜTÜYOR’
Bakan Göktaş, suça sürüklenmeyi erken evrede durdurmak için esirgeyici önleyici sistemi güçlendirmek istediklerini kaydederek, “Karşılaştığımız olaylar, suça sürüklenmenin birden fazla kere anlık bir kararla değil; birikerek büyüyen bir risk zinciriyle oluştuğunu bizlere gösteriyor. Bu zincirin birinci halkasında sıklıkla okuldan kopma var; devamsızlık, disiplin meseleleri, akran zorbalığına karışma ya da zorbalığa maruz kalma, okul etrafında riskli kümelerle temas; hepsi erken ikaz niteliği taşıyor. İkinci halkada sıhhatsiz aile içi dinamikleri görüyoruz; ihmal, şiddet, bağımlılık, parçalanmış aile dinamikleri yahut bakım yükünün artması çocuğu dış dünyadaki tehlikelere karşı muhafazasız bırakabiliyor. Üçüncü halkada sokak ve akran etrafı var; kümeye ilişkin olma muhtaçlığı, kolay para vaadi, hata örgütlerinin tesiri, silah taşımaya özendirme ve olağanlaşan şiddet lisanının yayılması bu riski büyütüyor. Dördüncü halkada medya ve dijital alan bulunuyor; dijital zorbalık, suça teşvik, riskli içerik, çevrimiçi istismar ve kabahat kümelerinin çocuklara erişimi bugün suça sürüklenme zincirinin değerli bir modülüdür. Şiddeti yücelten içerikler, linç kültürü, cürmün özendirildiği paylaşımlar ve çevrim içi meydan okuma pratikleri saldırgan davranışlarını tetikleyebiliyor” diye konuştu.
‘ÇOCUKLARIN ORTALAMA DİKKAT MÜHLETİ YÜZDE 30 AZALDI’
Bakan Göktaş, çocukların sosyal bağlantı ve ömürlerinde zayıflama ve izolasyon yaşadıklarına işaret ederek, “Dünya genelindeki durum da misal bir tabloya işaret ediyor. Pek çok ülkede şiddet artık istisnai bir olay değil; mesken, sokak, okul ve dijital alan ortasında süratle dolaşan bir tetiklenme iklimi içinde daha görünür hale geliyor. Bilhassa ergenlerde öfke eşiği düşüyor. Çocuklar sabretmeyi öğrenemiyor. Günlük uyuşmazlıklar kısa müddette fizikî şiddete dönüşebiliyor. Memleketler arası literatürde bu eğilim, toplumsal tansiyonun ve öfkenin yükseldiği bir periyoda işaret eden kavramlarla tartışılıyor. Sürat, haz ve teknoloji döngüsü; bilhassa ergenlik devrinde dürtü denetim bozukluğuna ve olumsuz akran tesirine açıklığı artırıyor. Bilimsel datalar çocukların ortalama dikkat mühletinin, son 10 yılda en az yüzde 30 oranında azaldığını söylüyor. Artık bir çocuğun hususa odaklanma mühleti 8 saniyeyi geçmiyor. Bu, derse odaklanamayan, dikkati en ufak uyaranla bölünen, dünyayı bir bütün olarak algılayamayan milyonlarca çocuk demektir” dedi.
‘TOPLUMUN TÜM BÖLÜMLERİNE MİSYON DÜŞÜYOR
Bakan Göktaş, pek çok ülkede çocukların suça sürüklenmeyi sırf ‘ceza’ başlığı altında ele almanın saldırgan davranışı tekrarlama riskini düşürmediğini kaydederek, “Dünya Sıhhat Örgütü (DSÖ) dünya genelinde gençler ortası şiddetin akran zorbalığından çete irtibatlı şiddete kadar geniş bir yelpazede seyrettiğini raporluyor. Her yıl 15-29 yaş kümesinde yaklaşık 193 bin gencin şiddet nedeniyle hayatını kaybettiğini belirtiyor. UNICEF’in dataları ise dünya genelinde okullarda yaklaşık her 3 öğrenciden birinin akran zorbalığına maruz kaldığını gösteriyor. Bu çalışmalar, çevrim içi zorbalığın yaygınlaştığına ve çocukların eğitim süreçlerini dahi etkileyebildiğine işaret ediyor. Bu dünya imajı bize şunu söylüyor; sorun global lakin tahlil her ülkenin kendine has, kurumlar ortası entegre bir model kurmasından geçiyor. Burada da toplumun tüm bölümlerine vazife düşüyor. Bilhassa medya yöneticilerinden içerik üreticilerine kadar herkesin sorumlulukla hareket etmesi gerektiğini vurgulamak isterim. Bu noktada, 15 yaş altı için toplumsal medya düzenlemesinin; çocuklara ulaşan, onları suça teşvik eden ve dijital mecralarda örgütlenen hata şebekeleriyle gayretin de değerli bir ayağı olduğunu görmek gerekiyor. Zira suça sürüklenme zincirinin bir halkasında, tam da bu dijital alan üzerinden kurulan temaslar, yönlendirmeler ve örgütlenmeler yer alıyor” değerlendirmesinde bulundu.